W  rozwoju płodu narządy mające służyć mówieniu wykształcają się na przełomie pierwszego i drugiego trymestru ciąży (np. narząd słuchu). Na trzy pierwsze miesiące życia płodowego przypada ukształtowanie się ucha jako narządu słuchu oraz strun głosowych (od około 5 miesiąca ciąży płód zaczyna odbierać dźwięki, w ośrodkach mózgowych tworzą się komórki nerwowe odpowiedzialne za rozpoznawanie smaku, zapachu, dźwięku, światła i dotyku). Wiąże się z tym stosunkowo wczesny odbiór przez płód, między innymi, bodźców akustycznych. W związku z tym warto stymulować nienarodzone jeszcze dziecko poprzez:

– mówienie do malca

– puszczanie relaksacyjnej muzyki

– unikanie głośnych, drażniących dźwięków

– czytanie książek

– śpiewanie kołysanek itp.

Ewa Helman

     Już u niemowląt można przewidzieć potencjalne trudności z nauką nabywania mowy. Do tych trudności zalicza się:

– problemy ze ssaniem (widoczne nawet już u noworodka)

– mocny i zbyt długo utrzymujący się odruch kąsania

– kłopoty z połykaniem

– kłopoty z żuciem w momencie wprowadzania stałych pokarmów

– nadmierny lub osłabiony odruch gryzienia

– niezdolność warg do całkowitego zamknięcia się

– otwarta buzia przy oddychaniu w fazie spoczynku,

– nawyk wsuwania języka między zęby, pozycji języka na dolnych zębach

– ograniczona motoryka języka

– brak lub słaba koordynacja języka i warg

– nadmierne ślinienie

– zbyt duża wrażliwość tylnej części języka i tylnej ściany gardła (dławienie się, występowanie odruchu wymiotnego)

Niemowlęta z takimi trudnościami wymagają wczesnej interwencji logopedycznej mającej na celu usprawnienie funkcji fizjologicznych, pokarmowych, motorycznych i komunikacyjnych

Ewa Helman

     W sytuacji, kiedy dziecko często łapie infekcje, chrapie, śpi niespokojnie, oddycha przez usta, mówi „przez nos”, źle słyszy, słabo mówi, bądź nie mówi wcale – może mieć przerośnięte migdałki podniebienne lub/i trzeci migdał (gardłowy) umieszczony w nosogardle. Warto wtedy jak najszybciej skierować kroki do otolaryngologa, na badania. W momencie gdy leczenie zachowawcze nie przynosi efektów dalszym etapem (co ustala specjalista) może być:

Adenotomia – usunięcie migdałka gardłowego

Tonsillotomia – zmniejszenie objętości migdałków podniebiennych

Ewa Helman

     Mózg dziecka nie będzie działał efektywnie przy jednoczesnym zalewaniu go mnóstwem różnych, silnych bodźców. To z kolei utrudni właściwą percepcję komunikatów werbalnych. Chcąc, aby dziecko wysłuchało, zapamiętało i zrozumiało co do niego mówimy, zwróćmy uwagę czy w tym momencie nie ogląda właśnie telewizji, nie gra na tablecie, czy w tle nie leci muzyka lub włączony jest w pomieszczeniu telewizor (nawet jeżeli dziecko nic nie ogląda). Do dziecka znacznie szybciej dotrą przekazy wizualne (poruszające się obrazy) oraz dźwięki muzyki. Komunikat, który wypływa od dorosłego musi być przez dziecko odkodowany (dziecko musi dostrzec, powiązać ze sobą sekwencje poszczególnych elementów wypowiedzi), dopiero wtedy zostanie przez niego zrozumiały. Wtedy też możemy liczyć na interakcję ze strony dziecka, komunikat zwrotny i jego uwagę.

Ewa Helman